← İçindekiler Güvenli Ödeme ve Alışveriş
Hızlı bir online alışverişte kredi kartı bilgilerini giriyorsun. Birkaç saniye içinde paran çalınabilir.
Hızlı ipucu: Online ödemelerde sanal kart kullan. Bankanın uygulamasından tek kullanımlık kart numarası oluştur. Gerçek kart bilgilerin hiçbir yerde kaydedilmez.
Kredi Kartı Güvenliği
- Sanal kart kullan: Bankanın uygulamasında anlık sanal kart oluştur. Limitini alışveriş tutarı kadar belirle. İşlem bitince kart kaybolur.
- 3D Secure açık olsun: Her alışverişte SMS veya uygulama onayı gelsin. Kapalıysa bankanı ara, açtır.
- Kart limitini düşük tut: Günlük kullanım için düşük limit belirle. Yüksek limit yalnızca büyük alışveriş öncesi aç.
- Bildirimleri aç: Her harcamada anlık SMS veya uygulama bildirimi gelsin. Tanımadığın bir işlem görürsen hemen bankanı ara.
Kredi kartı bilgilerini telefonla, e-postayla veya mesajla asla paylaşma. Bankan asla kart numaranı, CVV’ni veya parolanı istemez.
Online Alışveriş Güvenliği
- Siteyi doğrula: Adres çubuğunda kilit simgesi var mı?
https://ile başlıyor mu? Site adını harf harf kontrol et (faceboook.comsahte). - Bilmediğin siteden alışveriş yapma: İndirimli ürünler gördüğünde “acaba sahte mi?” diye sor. Birkaç dakika araştır: şikayet var mı, iletişim bilgisi var mı?
- Ödeme sayfasını kontrol et: Gerçek ödeme sayfası bankanın kendi sayfasıdır. Siteden ayrı bir pencerede açılır. Aynı sitede kart bilgisi isteniyorsa bu sahte bir sayfadır.
- Hediye kartı ve kupon dolandırıcılığı: “100 TL hediye çeki kazandın” mesajları tuzaktır. Hiçbir gerçek firma bilgini vermeni isteyerek hediye göndermez.
Senaryo
Bir arkadaşının Instagram hesabı çalınır. Hesaptan “Çok özel bir kampanya, 10 dakika bitecek” yazılı bir hikaye paylaşılır. Linke tıklarsın, tanınmış bir markanın birebir kopyası sayfa açılır. %90 indirimli ürünler vardır. Kart bilgilerini girersin. Paran çalınır. Bu kadar basit.
Bunu Yap
- Sanal kart kullan, limitini anlık belirle
- Alışveriş öncesi sitesini ve yorumlarını araştır
- 3D Secure doğrulamasını her zaman açık tut
Bunu Yapma
- Tanımadığın sitede kart bilgisi gir
- Hediye çeki, kupon vaatlerine tıkla
- Kart bilgilerini telefon veya mesajla paylaş
Ödeme Dolandırıcılıkları
Farklı dolandırıcılık türlerini tanı:
- Kargo dolandırıcılığı: “Paketin teslim edilemedi, ücret öde” SMS’i. Gerçek kargo firmaları SMS ile ödeme istemez.
- Fatura dolandırıcılığı: “Elektrik/Su/Doğalgaz borcun yapılandırıldı, ödemek için tıkla” mesajı. Faturanı sadece resmi uygulama veya bankandan öde.
- Sahte ödeme linki: “Ürünü alana kadar ödemeyi açmayalım, şu linkten öde” diyen satıcı. Kapıda ödeme veya güvenli bir platform kullan.
- Kiralık ilan tuzağı: “Evin anahtarını göndereyim, önce depozitoyu havale et” diyen sahte ev sahibi. Önce gör, sonra öde.
- Abonelik tuzağı: “3 gün ücretsiz dene” yazılı sitelerde kart bilgisi girdikten sonra her ay faturalandırılırsın. Denemeden önce iptal şartlarını oku.
Bir mesaj veya e-posta “acil ödeme yap” diyorsa dur. Duygusal aciliyet hissettiren her şey manipülasyondur. Önce resmi kanaldan teyit et.
Mobil Ödeme ve Temassız Ödeme
- Temassız limit: Küçük ödemeler için parolasız ödeme pratiktir. Büyük limitler için bankandan düzenleme yap.
- Mobil ödeme uygulamaları: Telefonuna yüklediğin ödeme uygulamalarına (Apple Pay, Google Pay) parola veya biyometri ekle.
- Kaybolan telefona karşı: Telefonun çalınırsa kart bilgilerin risk altında. Bankanı hemen ara, mobil ödemeleri geçici durdur.
- NFC açık kalmasın: NFC her zaman açık olmasın. Saldırgan yaklaşıp temassız ödeme yapabilir.